700 Yıllık Osmanlı Köyü: Cumalıkızık

0
271
(Fotoğraf: Eren Ertürk)

Osmanlı denince gözümüzün önüne hep, içinde padişahın, devletin ileri gelenlerinin ve büyük ailesinin bulunduğu kocaman bir saray gelir. Saray’ın büyük bahçesinde verilen yemekler, törenler… Osmanlı’nın tarihi, büyük bir ihtişamın da tarihidir aynı zamanda. Aranızda bu ihtişamın yanı sıra Osmanlı halkının nasıl bir yaşam sürdüğünü, nasıl evlerde yaşadığını, günlük yaşantısının nasıl olduğunu merak edenler varsa; onları Cumalıkızık Köyü’ne davet etmek isteriz.

Cumalıkızık Tarihi

Osmanlı’nın 1326’da Bursa’yı fethetmesiyle birlikte Osmanlı toprağı haline gelen dağ eteklerinde, bir anlatıya göre Karakeçili Aşireti yaşamaktaymış. Tokat yöresinde bulunan 24 Oğuz boyundan biri olan Kızık’lar bölgeye gelerek Ertuğrul Gazi’den yerleşmek için bir yer istemiş. Karakeçili Aşireti Kızıkların bu bölgeye yerleşmesine karşı çıkmış. Bunun üzerine Ertuğrul Gazi Kızık’ları yakın bir yere, Cumalıkızık bölgesine, yerleştirmiş. Arada düşmanlık olmasın diye de Kızıkların yedi oğlunu Karakeçililerin yedi kızı ile evlendirmiş. Bu kulaktan kulağa anlatılagelen hikâyeye göre Cumalıkızıklılar Oğuz boylarındandır diyebilirsiniz.

O dönemde dağ eteğine kurulan köylere “Kızık” adı veriliyordu. Uludağ eteğinde bulunan bu köyler Hamamlıkızık, Derekızık, Fidyekızık, Değirmenlikızık ve Cumalıkızık ’tır. Her biri adını bir özelliğinden alan köylerden; dereye yakın olana Derekızık, fidye verene Fidyekızık gibi isimler verilmiştir. Cumalıkızık adı, bir rivayete göre topluca bu köye gidilerek, Cuma namazı kılınmasından dolayı verilmiştir. Bir diğer rivayet de Osman Bey’in, köyün kurulduğu günün Cuma olması nedeniyle bu ismi verdiği yönünde. Bahsi geçen köylerden tarihi dokusunu koruyabilen tek köy Cumalıkızık olmuştur.

1969 yılında, Cumalıkızık yakınlarında Ihlamurcu bölgesinde bir de Bizans’a ait bir kilise kalıntısı bulunmuştur. Bu kiliseye ait bölümler Bursa Arkeoloji Müzesi’nde saklanmaktadır

Cumalıkızık Evleri

IMG 9914 300x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: Cumalıkızık
(Fotoğraf: Eren Ertürk)

Cumalıkızık sokaklarına girdiğiniz anda, taş sokaklarında tarih yolculuğuna çıkacaksınız. Doğal yapısını koruyan taş evler size o dönemde halkın yaşantısı ile ilgili ipuçları verecek. Geniş avlulu, ahşap ve taşın adeta sanat eserine dönüştüğü evlerde yaşadığınızı hayal edeceksiniz.

Uludağ’ın güney eteklerine kurulan Cumalıkızık, Osmanlı’nın kuruluş yıllarından bugüne, dönemin köy mimarisi özelliklerini koruyarak gelmeyi başardığı için, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yerini almıştır. Cumalıkızık’ta bulunan yapıların; ikisi tarihsel anıt (Cami ve Hamam), 128 ev ise sivil mimarlık örneği olarak kayıtlara geçmiştir. Bir bölümü restoran olarak işletilmekte olan yapıların büyük bölümü ev olarak kullanılmaya devam edilmektedir. Bu evleri yakından görme ve içinde vakit geçirme fırsatınız olacaktır. Eğer yanınızda bir fotoğraf makinesi varsa muhteşem kareler yakalayacağınızı garanti ediyoruz.

Cumalıkızık’ta Ne Yapılır

Sadece sokaklarında gezerek fotoğraf çekmekle yetinmeyip, uzunca vakit geçirmek isteyeceğinizi düşünüyoruz. Bu güzel zamanı dolu dolu geçirmeniz için bazı önerilerimiz olacak.

Halk Pazarı

cumalıkızık tezgah 300x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: CumalıkızıkAsırlık çınar ve kestane ağaçlarının arasından, Cumalıkızık meydanına girdiğinizde sizi, köy halkının tezgahlarda sattığı yöresel ürünler karşılayacak. Kestanesinden reçellerine, ahşap işlerinden takılara, bez bebeklerden ev aksesuarlarına köylünün emeği ile hazırlanmış tezgahlardan alışveriş yapabilirsiniz. Mevsimine denk geldiyseniz, Cumalıkızık’ın meşhur kestanesinden ve dağ çileğinden almanızı öneririz. Ayrıca köyün kadınları birbirinden çeşitli ve lezzetli reçeller yapıyor. Denemenizi öneririz. Hatıra olarak el emeği ile yapılmış ürünlerinden sevdiklerinize hediyeler alabilirsiniz. Fiyatlar tezgâhtan tezgâha değişiyor. El yapımı olmasından dolayı market fiyatlarına göre biraz pahalı. Bu cıvıl cıvıl meydanda vaktin nasıl geçtiğini anlamayacaksınız.

Cumalıkızık’ta Kahvaltı

IMG 5082 212x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: Cumalıkızık
(Fotoğraf: cumalikizikkoyu.com)

Meydan’dan sokaklara doğru ilerledikçe mis gibi gözleme kokusu burnunuza çarpacak. Kahvaltı evi, gözlemeci, restoran olarak işletilen tarihi konaklarda vakit geçirebilirsiniz. Yerli turistler özellikle Bursa’dan Cumalıkızık’a hafta sonu kahvaltı yapmak için gelirler. Yöresel ürünlerle hazırlanmış bir serpme kahvaltı yapabilir, köy kadınlarının ellerinden çıkan çok çeşitli gözlemelerden deneyebilirsiniz.

Kahvaltı demişken kahvenizi de Tarihi Cumalıkızık Kahvesi’nde içmenizi öneririz. Kumda pişirilen mis gibi kahvenizi yudumlarken tarihi sokakları seyredebilirsiniz.

 

Cumalıkızık’ta Görülmesi Gereken Yerler

Küpeli Ev;

küpeli evi 300x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: CumalıkızıkBursa’dan toplanan pek çok eski eşyayı içinde bulunduruyor. İsmi evin etrafını çevreleyen küpeli çiçeğinden geliyor. Şu anda UNESCO Derneği bu evi Cumalıkızık’la ilgili projelerin yürütüldüğü bir merkez olarak kullanmakta.

Cin Aralığı;

IMG 2990 e1527791762938 253x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: Cumalıkızık

Cin ismi insana ruhani varlıklarla ilgili bir çağrışım yapsa da buranın asıl tarihi Kurtuluş Savaşı ile ilgili. Yunan askerleri köyü bastığında sokağın başından bakıldığında görülmeyen bu delik, köylü halk için kurtarıcı oluyor. Halk bu delikten kaçmayı başarıyor. Dünya’nın en küçük sokağı olarak bilinen bu aralık, 60 cm genişliğinde ve iki bina arasında bulunuyor. Bu aralıktan geçerken cinleri değil, Yunan askerinden kaçan köylüyü hayal etmenizi öneririz.

Etnografya Evi;

Bu müzenin özelliği tamamen halkın eski eşyalarını (bulduğu ne varsa) bağışlaması ile oluşması. Geçmişte kullanılan mutfak gereçlerini, el aletlerini, eşyaları sergilenmesi için buraya bağışlayan köylü Cumalıkızık tarihine önemli bir katkı yapmıştır. Müze, Hamam ve Caminin yakınında bulunuyor.

Cumalıkızık Cami;

cumalıızık ulucami 240x300 - 700 Yıllık Osmanlı Köyü: CumalıkızıkKim tarafından hangi tarihte yapıldığı bilinmeyen Cami’nin en az 300 yıllık bir yapı olabileceği düşünülüyor. Osmanlı Mimarisi’nin önemli bir örneği olan Cumalıkızık Cami UNESCO tarafından tarihsel anıt olarak kayıt altına alınmış.

Cumalıkızık Hamamı;

Tarihi ve kimin yaptığı bilinmeyen hamam, 1983 yılında onarıma girmek zorunda kalsa da tarihi dokusunu korumaya devam ediyor. Cumalıkızık Hamamı da tarihsel anıt olarak UNESCO Dünya Mirası listesinde yerini almış durumda.

Kınalı Kar;

2002-2005 yıllarında gösterilen Kınalı Kar dizisinin ardından pek çok kişi bu dizinin nerede çekildiğini merak etmeye başladı. Zannediyoruz Cumalıkızık’ın popüler bir yer olmaya başlamasında dizinin çok etkisi var. Bir ağalık hikayesinin anlatıldığı dizide Nurseli İdiz, Emrah, Özlem Conker, Burçin Terzioğlu, Alper Kul gibi pek çok ünlü oyuncu yer almıştır. Dizinin çekildiği Bulanlar Tesisleri, diziden sonra Kınalı Kar adıyla restoran ve pansiyon olarak faaliyet göstermeye başlamıştır.

Cumalıkızık’a Nasıl Gidilir

İstanbul’dan BUDO ile geliyorsanız Mudanya’dan 1/M otobüsü ile İDO ile geliyorsanız Güzelyalı’dan 1/GY numaralı hatta binerek Emek Metro istasyonundan metro ile Cumalıkızık (Değirmenönü) istasyonunda inip Cumalıkızık dolmuşlarına binerek Cumalıkızık Köyü’ne ulaşabilirsiniz. Terminalden ise 38 Numaralı otobüs ile şehir merkezine geldikten sonra Kent Meydanı Durağı yakınından Cumalıkızık dolmuşlarıyla köye ulaşabilirsiniz.

Kendi aracınızla Bursa şehir merkezinden yaklaşık 10 km sonra Cumalıkızık yol ayrımından 2 km kadar ilerlediğinizde Köy Meydanına ulaşacaksınız.

CEVAP VER

Lütfen Yorumunuzu girin
İsminizi buraya girin